«Көктөм» сынагы: «Кыргыз бала»

«Көктөм» сынагы: «Кыргыз бала»

Көз жетпей бүгүн ой жетип, Сагыныч куса баскан кез. Жер сууңа зар болуп, Жүрөкө ыза баткан кез. Кымызың кимдер ичет деп, Кошунаң кыйык айткан кез. Жалган бир сөзгө тайанып, Карызга калкым баткан кез. Көгөрбөй жерим куураган, Көктөмдү кумсап турган кез. Жыйылбай бүгүн журт болуп, Журтуман жаштар качкан кез! — Жамгырдай жашым төксөмбү? Бүк түшүп жерим




Боз үй кимдики, кыргыздыкыбы же казактыбы ?

Кереметүү боз үй кѳптѳгѳн чет элдиктерди таң калдырып келет.  Жакында, «Кыял» бирикмесинин директорунун радиодо берген маегин угуп калдым. Анын айтымында,  Японияда ѳткѳн кѳчмѳн элинин цивилизациясына арналган кѳргѳзмѳдѳ казак туугандар 60 тан ашык боз үй тигип, кѳргѳзмѳгѳ келгендерди  таң калтырыптыр. Алардын айтымында, бул боз үй казактарга таандык экен.  Баса белгилеп кетчү нерсе, ал боз үйлѳр Кыргызстанда




Пикириңерди күтөбүз

Урматтуу «Кыргыз маданият борборунун» коноктору! Учурда жүрүп жаткан «Көктөм» атындагы бир ырдын сынагына катышкан ырлар боюнча пикириңерди күтөбүз. Анткени сынактын шарты боюнча, коюлган төрт байгенин бирөөсүнүн ээсин так сиздер аныктайсыздар. Ырларга жазылган пикирлердин негизинде «Кыргыз маданият борбору» блогунун окурмандарынын атайын байгеси тапшырылат. Катышыңыздар, сизге жаккан акындарды сүрөнгө алыңыздар! «Көктөм» сынагына катышып жаткан ырлар.




Алмагүл Беки кызы: “Мен кыргыздын кызымын…”

– Алмагүл, Кытай Республикасынан атайын  келип, Кыргызстандан билим алып да, иштеп да кеттиң эле. Учурда киндик каның тамган жериңде иштеп жүрөсүң. Айтчы,  Кыргызстандан эмне үйрөнүп, эмне алып, кандай таасир менен кеттиң? – Кыргызстанда жети жылы окуп, иштеп жүрүп, сонун табылгаларды таптым. Балалыктын кайталангыс мүнөттөрү дал ушул тарыхый мекенимден  уланды. Биринчиден, эмгек жолум Кыргызстандын тунгуч гезити




Ааламдашуу доорунда кыргыз тилинин кадыры кандай болот?

И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинде “Кыргыз тили жана маданияты азыркы замандын шартында” деп аталган кереге кеңеш баарлашуусу  болуп өттү. Ага Япониянын ЦУКУБА университетинин профессору, филология илиминин доктору Тошинобу Усуяма, мамлекеттик  тил комиссиясынын мурдагы жетекчиси А.Ибраимов, кыргыз-түрк  “Манас” университетинин профессору Замира Дербишева, И.Арабаев атындагы  КМУнун профессору Курманбек Токтоналиев жана башкалар катышып, доклад жасашты. Кыргыз тилин өнүктүрүүнүн,




1001 макал-лакап

Кийимдин жакшысы кир көтөрүмдүүсү, Кишинин жакшысы сөз көтөрүмдүүсү. Ким болсо да өзүнө кийим тандаганда, кир көтөрүмдүүсүн тандайт. Анткени кир көтөрүмдүүсү — кийимдин жакшысы, себеби кайра-кайра жууп, убактың кетип убара болбойсуң. Ал эми кишинин сөз көтөрүмдүүсү жакшысы болгону, сөз көтөрүмдүү адам токтоо, оор басырыктуу болуп, оңой менен чычалабаган, сени жөндөн — жөн «мындай сүйлөдүң, андай сүйлөдүң»




Атуулдарды ойготкон акын Шайлообек Дүйшеев

Кыргыздын азыркы чыгаан акындарынын бири Шайлообек Дүйшеев тууралуу анын туулган күнүн (23-февралды) утурлап айтылган учкай кеп. Ыры Кожомкулдай, өзү бекене Киши Айтылуу кыргыз акыны Байдылда Сарногоевдин: “Мен киммин, мен бир акын жаман сары, Колунда койкоңдогон калам сабы. Энекем эптеп төрөп койсо керек, Элимдин көбөйсүн деп адам саны”, — деген керемет саптары бар эмеспи.




Сабира Күмүшалиева — кыргыз театрынын Умай энеси

“Ай баратат” берүүсү театр жана кино өнөрүнүн чебери, Кыргыз эл баатыры Сабира Күмүшалиеванын элесине арналды. Сабира Күмүшалиева 75 жыл сахнада, кинодо ар түрдүү кейипкерлердин кулк-мүнөзүн түзүп, кайталангыс таланты менен элдин эсинде калды. Эпизоддук ролдордун чебери Ал айтылуу кинорежиссер Болот Шамшиевдин “Ак кеме” тасмасында Керез аттуу кемпирдин ролун ойноп, тажаал, ачуусу чукул, чапчаң, өзүмчүл адамдын кулк-мүнөзүн,




Ырчы Токтобек АСАНАЛИЕВ: «Эмне үчүн Манас таануу факультети жок?»

- Токтобек мырза, ырчы болуп калышы-ңыздын себеби эмне? — Кээ бирөөлөр айтат го, кошунабыз кошокчу болчу, атам чоң комузчу эле, мен чоң дарактын бүчүрүмүн, чоң токочтун күкүмүмүн, чоң дөбөттүн күчүгүмүн, Тоголок Молдо же Токтогулдун түздөн түз урпагымын деп. Мен карапайым эле бир чабандын үй-бүлөсүндө чоңоюп өстүм. Ар бир бака өзүнүн сазын мактайт эмеспи, ар бир




Кадыр Өмүркулов: «Айтматов кезикпесе кинобуздун тагдыры белгисиз болмок»

«Айтматовдун дүйнөнү дүңгүрөтүшү-кинодогу Океев, Шамшиев, Өмүркуловдор менен бирге вокалдык искусстводогу Миңжылкыевдердин чыгышына төп келди. Ал эми музыкадагы К. Молдобасанов жана актердук искусствобуздагы М. Рыскулов, С. Чокморов, ошондой эле сүрөт өнөр жаатындагы ачылыштарды айтсак сөз арбыйт». Мынабул эки сүйлөм «Жетилген курак» макаласындагы Кыргыз Республикасынын эл жазуучусу А. Стамовдун калемине таандык. Бул жерде калемдешибиз өтө кыска бирок




Ободо толкуган обондор

Айтылуу Ысык-Ата курортуна бараткан жолдо тоо этегинде бак-шактуу Жар Башы деген айыл бар. Белгилүү композитор, обончу, дирижер Сардарбек Жумалиев ушул берекелүү айылда жарык дүйнөгө келген. Дүйнө табиятын тааныган, шоокум-ыргагын туюп, сулуулук ажарынан азыктанган ыйык кичи мекени ушул айыл. Байкаса бойго жыйган бардык жакшылыгы ушул айылдан башталыптыр. Азыр ойлосо, өзү чыгарып жүргөн обон деле табияттын керемет




Эл акыны Майрамкан Абылкасымова: «Гүл ордуна тикен кетти тукумдап, Улам кырсык тооруп калды утурлап…»

Аскар Акаев президент болуп турганда Курманжан датканын 180 жылдыгы өткөрүлдү. Ошондо катуу даярдык болуп, Курманжан датка менен Шабдандын элди-жерди сактап калалы деп сүйлөшкөндөрү тууралуу ж.б. документтерди жакшылап окуп чыккан элем. Курманжан датканын 180 жылдыгы түштүктө белгиленди. Жогорку Кеңештин азыркы депутаты Жылдыз Жолдошева ал учурда Биринчи май райондук аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары болчу. М.Садыркулов райондун




Анатай ӨМҮРКАНОВ: “Арманым жок, а көчөдө эркин басам”

Кыргыздын таланттуу акыны Анатай Өмүрканов 65 жаштан ашты. Аны тааныбаган кыргыз жок. “Бир бетиң өпсөм, бир бетиң калат” деген сөздүн атасын кантип тааныбайсың. Таластын легендарлуу Кайыңдысынан,  Алымкул менен Эстебестин айылынан чыккан. Студенттик кезинде күрөшкө катышып,  “спорттун чебери” деген наам алган. Башка наамдары да бар. Курч сөзү, терең ою бар.




«СВЕТ АКЕ» – эротика менен реалдуулуктун айкалышы

Жылдын эң чырдуу тасмасы атагын алган “Свет аке” жеңиштерден да куру кол эмес. Кыргызстанга келгенче чет элдиктердин оозун ачырып, кыйла жеңишке жетишкен тасма Актан Арым Кубаттын жемиштүү эмгеги десек болот. Тарткан өлкө – Кыргызстан Режиссёру – Актан Арым Кубат Сценарийин жазгандар – Актан Арым Кубат, Талип Ибраимов Продюсери – Алтынай Койчуманова Оператору – Хасан Кыдыралиев




«Көктөм» сынагы: Урмат Иманалиев

Карындашым деги кандай немесиң, Канын сыгып жүрөгүмдү эзесиң. Карай албай күн өзү да уялган, Карегиңден оксуз атып келесиң. Жамгыр төгүп, күн күркүрөп алыстан, Жаздын күнү таанышканбыз капыстан. Эсиңдеби ошондогу сел каптоо, Элден бөлүп экөөбүздү агызган. Сен билмексен, мен да келем сыр бербей, Сезим чиркин койгон тура иргебей. Секунд санап суусап келем жеталбай, Сендик булак күтө




Жыргалбектин жаңы эки ыры

Дүрмөт Мен жашоодо мезгил менен көп актым, Мээлебестен кур дүрмөттү көп аттым. Кум үстүнө сууну бекер төккөндөй Куу талаага билбейм, анча неге аттым? Ок салсам да оолак учуп, тийбеди. Он чактысы бир бучкагын чийбеди. Аң-таң калып айланамда тургандар Анча дүрмөт не болгонун билбеди.




Чокуңду билесиңби же чоочундарга бересиңби?

Өткөндө “окшошуп баратышат” деп бир жаздык эле. Башкага жагынган кошоматчылык жагынан бул өкмөт мурункуларга окшошмок тургай озуп түштү. Алыс барбай эле жакында болуп өткөн окуяларды санап берели. Биринчиден, бензиндин баасын арзандатып бергенине эрип кетиштиби, же дагы бир себеби барбы, айтор бийлик башындагылар жылан чакпай, жылкы теппей кыргыздын чокусуна Путиндин ысымын ыйгаралы деп демилге көтөрүп чыкты.




Жер аталыштары талкууланууда

Кыяз Молдокасымов, тарыхчы, серепчи, Акчолпон Койчиева, маекти алып барган Би-Би-Си продюсери Угармандарыбыз Кыргызстанда орусча аталган жерлердин тарыхый аталышын калыбына келтирүү маселесин кызуу талкулоодо. Мамлекеттик тил комиссиясынын башчысы А.Ибраимов көтөргөн бул демилгени Орус элчилиги улутчулдук деп атаган.




Атактуулардын алгачкы кадамынан

Аалы Туткучев, төкмө акын Айтыш өнөрүнүн сырларын бир жыл окуган. Негизи Аалыга ушул убакыт жетиштүү болгон. Мектепти бүтүп, эртең мамлекеттик экзамендин экинчиси болот деген күнү атасы 51 жашында каза болуп калган. Ошону менен «үйгө жакыныраак болосуң» деп апасы Аалыны Таластан окутмай болот. Айылындагы колунда бар жигиттер «жардам катары жылына эки окуучуну Талас университетине өткөрөбүз» дешип,




Бузурман Одуракаев, КРнын эмгек сиңирген артисти: «Түрктөр Ч.Айтматовдун эстелигин тургуза албасаңар, биз тургузабыз деп жатышат…»

1990-жылы тартылган Чыңгыз Айтматовдун «Бетме-бет» кино тасмасында башкы каарман Ысмайылдын, Т. Ибраимовдун «Кошокчу» тасмасында башкы каарман Болоттун, Жаныш Кулманбетовдун «Таштанды кыз» — тасмасында башкы каарман Керимдин ролун жараткан ж.б. көптөгөн кино тасмаларга тартылган белгилүү актёр, Чыңгыз Айтматов атындагы эл аралык жаштар клубунун вице-президенти Бузурман Одуракаев менен маектештик