Category: Адабият

Нуркамал Жетикашкаеванын акындык изденүүлөрү

Бул макалада кыргыздын алгачкы карлыгач акын кызы Нуркамал Жетикашкаеванын жалпы чыгармачылыгына саресеп салынып, акындын лирикаларындагы өз дооруна ылайык орун алып калган тематикалык изденүүлөргө басым жасалат. Кыргыз турмушунда аялдын ыр жазып башташы кыргыз жазма адабияты бутуна туруп, кадам шилтеп калган ХХ кылымдын отузунчу-кыркынчы жылдарына туура келет. Өздөрүнүн адамдык тагдырлары түздөн-түз элине эркиндиктин баш багышы менен тең




Ырлар

Роберт Рождественский МОИ ГОДА — МОЁ БОГАТСТВО Карылыктан чочубаймын жөнү жок, Ак басса да чачтарымдын бардыгын. Өткөн жылдар – өмүрүмө жүк болбойт, Өткөн жылдар – өчпөс менин байлыгым. Бүтүрсөм деп көп иштерди мен нечен, Шаштырыпмын далай мезгил агымын. Акча деле топтобосом эмне экен, Өткөн жылдар – өмүрдө чоң байлыгым. Каниет кылып ар бир өткөн күнүмө,




Олжобай Шакир. «Чыйп-чыйп» жөжөлөрүм

(аңгеме) Кантип байыса болот дейсиңби?… Жөжө багат белең? Анда ук мени… Баштан өттү да, эй. Жөжө чоңойтуп көрдүң беле? А мен чоңойтуп көрдүм. Ырчы болом дечү элем, аңгыча турмуш алтек-телтек болуп кетти. Эмне кылсам деп отуруп калдым. Али Варшахидзе, Людмила Валентиновна деген өкүл ата, өкүл энебиз бар. Келинчегим экөөбүз жаңыдан үйлөнөрүбүз менен башыма иш түшкөнүн




Коркок баатыр

(жомок) Илгери Сокбай деген жигит үйдөн чыкпай, атасынын тилин укпай, даяр оокатты ичип жата берет. Эгер эшикке чыкса, желп эткен жел, кылт эткен куурай, чыңылдаган чымындын баарынан коркот. Анын коркоктугун шылдың кылып, эл аны коркок «баатыр» деп аташчу болду. Акыры атасы өлүп, оокаты өтпөс жагына ооп калды. Сокбай эсин жыйып: «Кой минтип жүрсөм болбойт экен,




Жыпар Исабаева, акын: «Көрүстөндөн мени көргөндөр акылынан азганбы дешсе керек»

Жыпар Исабаеванын жазган ырлары окулуп, көптөрүнө обон чыгарылып, ырдалып жүрөт. Анын ырлары бал тилдүү баланыкындай таттуу, турмушка жакын. Жорго тилде жазылып, бир нукта аккан булактай тунук, гүлдөй жагымдуу. Аты-жөнү – Жыпар Исабаева Туулган жери – Нарын облусу, Нарын району, Миң-Булак айылы Туулган жылы, күнү – 1967-жыл, 20-март Жарык көргөн китептери – «Жыландын сүйүүсү», «Махабат мазары»,




Аксанатай менен Карасанатай

(жомок) Аксанатай менен Карасанатай жолдош болуп жолоо чу жүрүштү. Көп күн өткөндөн кийин азыктары түгөнүп, курсагы ачты. Карасанатай Аксанатайга: — Азыгыбыз түгөндү. Ачка өлбөйлү. Сен атыңды сойгун, ал түгөнгөндө мен соём,— деди. Аксанатай макул болуп, атын сойду. Арадан бир топ күн өтүп, оокаттары дагы түгөндү. — Ээ, Аксакал досум, эми дагы бир эрдик кыл, курсагым




Ш.Дүйшеев. Агындылар

(Башы өткөн сандарда) Урматтуу окурмандар! Сиздер, Кыргыз Эл акыны Шайлообек Дүйшеевдин кара сөз түрүндө жазылган «Агындылар» китебиндеги Кыргыз ССРинин, бөрк ал десе баш алган Борбордук Комитетинин аткаминерлеринин жүзү катары айтылып келген айтылуу Матен Сыдыков тууралуу жазылган «Матен» деген бөлүктү окуп жатасыздар. Ошентип Матенди тособуз деп бир жума бою азан-казан, аңтар-теңтер болуп, жайлоодон семиз кой, кымыз




Таланттар жашаган тарыхый үй таанылбай калдыбы?

Кыргыз улуттук жазма адабиятынын көч башыларынын бири, кара сөздүн каймагын калпыган чебер жазуучу Касымалы Жантөшевдин 110 жылдык мааракеси ушул жылы мамлекеттик деңгээлде белгиленишине Кыргыз Өкмөтүнүн токтому чыгып, уюштуруу комитети бекитилген. Ысык-Көл облустук Касымалы Жантөшев атындагы театрда жазуучунун “Курманбек” драмасы коюлуп, республиканын окуу жайларында илимий-практикалык конференцияларды өткөрүү, китеп көргөзмөлөрүн ачуу, жалпыга маалымдоо каражаттарында чагылдыруу ж.б. алгылыктуу




Шаамерчемдин ырлары

ЭСТУТУМ Сүйүүгө сүйүнч ширеле Сүзүлүп көздөр тимеле Сүлкүлдөп катар бараттык… (Сүрөөлгө* тийген күн эле…) ————————————- СҮРӨ(Ө)ЛГӨ — Студентти СҮРӨӨ максатында, анын болочокто мыкты адис болуусуна ӨБӨЛГӨ түзүү максатында мамлекет же ишкана-уюмдар тарабынан белгилүү өлчөмдө чектелип ай сайын төлөнүүчү акча, стипендия.   ГЕНЕРАЛ (акроыр) Жеңиш майрам… Жолбергиде* жашыл маал Ой айткансыйт: » Ордендүү чал, өтүп ал!…»




Өнөрү бар мышык

(жомок) Өткөн заманда Сулайман аттуу бай адам жашап, анын жападан жалгыз уулу болуптур. Атасы уулуна кеп акыл айтып, кеңеш берсе, уулу кулак какпайт. Акыры бул чоңоюп жеткенден кийин, атасы атайлап чакырып, минтип айтты: — Балам, мен карыдым, өлерүме аз калды. Сенин жалгыз жүргенүң болбойт. Өз көзүм керүп өтсүн: элжуртту аралап, жакшысын тандап жүрүп, бир колукту




Ахматованын ырлары

Улуу орус акыны Анна Ахматованын кыргызчаланган ырларын топтоп, анын биздин сайттагы баракчасына кошуп койдум. Айрым ырынын 2-3 котормосу берилди. Анткени ырды так өзүндөй кылып башка тилге оодаруу — аябай оор иш. Ийгиликтүү болгондо да, түп нускада байкалган айрым нерселерди котормодон табалабай каласың. Ошону үчүн 2-3 котормону биринде жокту бири толуктап тураттыр деген ниетте бердим.  




Акыйкаттыкты, чындыкты издеп, саясатка аттангам…

«Саясаттан сырткары» программасынын кезектеги коногу КРнын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Эгемберди Эрматов болду.   «Табият менен бирге өстүм…» Балачак деген өтө бир керемет, кайталангыс. Балачак — ушунчалык баёо, таза. Дүнүйө менен жаңыдан гана таанышып турган убакыт болот экен. Биздин кыргыздарда айтат, бала – бул периште дейт, бала – бул сенин бүт




Мелис Макенбаевдин кыргыз адабиятына калтырган изи

М.Макенбаев быйыл көзү тирүү болгондо  алтымыш жашка чыкмак. Жазуучу өзүнүн аз жашаган өмүрүндө кыргыз адабияты үчүн опол тоодой эмгек калтырып кеткен. Бирок, эмнегедир акыркы жылдарда  кыргыз сынында,  адабият таануу  илиминде жазуучу жөнүндө  кеп токтоп бараткандай. 1992- жылдан  2002- жылдарга  чейинки он жыл аралыктагы жазуучунун чыгармачылыгына көз салсак – бул жылдар Мелис Макенбаев жараткан он эки




Цветаевадан…

Марина Цветаеванын айтылуу «Мне нравится, что вы больны не мной» деп башталган ыры бар. Ал ырдын жазылганына (3 мая 1915) эмдиги жылы 100 жыл болот экен . Бул ырга Таривердиев сонун обон жазып, Алла Пугачева жеткире ырдаган, журогунду орттоп жиберет. Бир адамды сүйүп калып, бирок сүйүүңдүн жоопсуз экенин билгенде ичиң ачышып, аргасыздан ырдай турган ыр




Бурулкан Сарыгулова: “Түпкүрдө акын болгум келчү…”

Сарыгулова Бурулкан Турдубековна 1959-жылы Ысыккөл облусунун Жети-Өгүз районунда төрөлгөн. Көп жылдан бери «Азаттык-Медиа» мекемесинде эмгектенет. Үч жыл катары менен Жогорку Кеңештин жылдын «Мыкты журналисти» сыйлыгын алган. 2007-жылы президенттин “Ардак грамотасы” ыйгарылган. 2008-жылы “Замандаш” журналынын “Жылдын мыктылары” конкурсунда “Курч калем” сыйлыгына ээ болгон. Акындардын Токтогул фестивалынын жеңүүчүсү, «Алыкулдун акбоз ат» фестивалынын лауреаты. ЭСКЕРБЕЙ КОЙСОМ ДЕЛЕ БОЛОТ




Алыкул жана Сагымбай

Кыргыз адабиятынын классиги Алыкул Осмонов акын, котормочу гана эмес, эң мыкты публицист да болгон. Өз доорунун чыгаан инсаны катары ар түрдүү темаларда коомчулукту ойго салган публицистикалык макалаларды да жазган. Анын улуу манасчы Сагымбай Орозбаков жөнүндөгү макаласы күнү бүгүн да актуалдуу. “ХХ кылымда жашаган манасчылардын эң көрүнүктүүсү, эң күчтүүсү, эң улуусу Сагымбай Орозбак уулу болуп эсептелет.




Жашоо айлампасы

(икая) Илгери илгери кудай адамды жаратканда андан:» сага канча жаш берейин?» — деп сураган экен?» .Адам келишүүчүлүк менен айтыптыр: — Эркиңе канча туура келсе, ошончо. — Жакшы, — дейт Кудай, — жыйырма жыл жашайсың. Адам ыйлаптыр: — Эмне үчүн мага мындай жашоону аз берип койдуң? Эшек келиптир.Кудай ага мындай дептир: Сага мен кырк жаш берем.




Шаамерчемдин котормолору

Бул котормолордун автору «Азаттыктын» «Сөз таануу» шеринесинде Шаамерчем деген адабий ат менен белгилүү. Анын уруксаты менен айрым котормолорун сунуштап жатабыз.   Марина Цветаевадан * * * Идешь, на меня похожий, Глаза устремляя вниз. Я их опускала — тоже! Прохожий, остановись! Прочти — слепоты куриной И маков набрав букет — Что звали меня Мариной И сколько




Зинакан Пасаңованын жаңы китеби

Белгилүү акын, журналист Зинакан Пасаңованын «Арыба, Жүрөк» аттуу жаны ырлар жыйнагы жарык көрдү. Өзү Фейсбук баракчасында билдиргендей, китеп анын поэзия жанрындагы көп жылдык эмгегинин жыйынтыгы болуп эсептелет. Китепти алууну каалагандар төмөнкү телефондорго чалсаңар болот: 03222 218-04, 0(555) 56-75-57




Үч элек

(икая) Сократка бир киши айтат: — Билесиңби, сен жөнундө өзүңдүн эле досуң эмне деди? — Кое турчу, — деп токтотот аны Сократ, — сен адегенде айта турган сөзүңдү үч электен өткөр… — Үч электен? Кантип? — Ооба, бир нерсени айтаардан мурда 3 электен өткөзүш керек. Биринчи кезекте чындыктын элегинен. Сен айта турган нерсе чындыкпы өзү?