Tagged: Инсан

polothan_m 0

Полот хан – оторчулукка каршы көтөрүлүштүн символу

17-апрелде Кыргызстандын Кызыл-Кыя шаарында Кокон хандыгынын эгемендиги үчүн күрөшкөн Молдо Искак Асан уулунун (Полот-хан, 1844-1876) 170 жылдык мааракесине арналган илимий-тажрыйбалык жыйын өткөрүлөт. Деги Полот-хандын тарыхый орду эмнеде?   Кыргыз молдосу – Кокон хандыгынын “Пугачеву” катары карала алабы? Падышалык Орусияны 1773-75-жылдарда титиреткен Дыйкандар согушунун жолбашчысы, өзүн “Пётр Үчүнчү” деп жарыялап алган дондук казак...

j_abdrahmanov_kundoluk 0

Жусуп Абдрахмановдун күндөлүгүнөн

(Уландысы. Башы) 07.09.1928 БКда болдум. Жээнбаевдин иши боюнча. Биз жумушчу борборуна иштөөгө жиберсек, бул жактан аны дыйкандар районуна жиберип коюшуптур. Бул туура эмес, аны жумушчу райондорго которуу маселесин койдум, ошондой болот деп алар убада беришти. НКПпрос-Эл агартуу эл комиссариатында болуп, А.В. Луначарский менен Анварды Москвадагы балдар үйүнүн бирине орноштуруу боюнча сүйлөшөйүн дегем....

j_abdrahmanov_kundoluk 0

Асыл адамдар: Жусуп Абдрахмановдун күндөлүгүнөн

(Уландысы. Башы) 02.09.1928 Түнүчүндө жакшы уктай албадым. Кечке эле: “Эртең эмне болор экен?”деп ойлой бердим. «Макар Чудраны» араң окудум жана Горькийдин «Биринчи сүйүүсү» менен тааныштым. Эгер мен буларды мурда окуган болсом, андагы каармандарды «келесоолор» демекмин. Азыр мен бекем, жалындаган, жүрөктөн чыккан сүйүү эмне экенин түшүнөм. Горький өзү жөнүндө эмес, Забар жөнүндө эмес,...

b_beyshenaliev1_m 0

Турсун Тураева, Болот Бейшеналиевдин жубайы: «БИЗ ТААНЫШКАНДА БОЛОТТУН АЯЛЫ БАР БОЛЧУ, ОШОГО КАРАБАЙ 4 ЖЫЛ КҮТТҮМ»

Кыргыз кереметин керемет кылган дөө-шаалардын арасындагы Болот Бейшеналиев деген ысымды билбеген кыргыз кыргыз эмес десек аша чапкандык болбос. «Ак Мөөрдөгү» Болотту, «Биринчи мугалимдеги» Дүйшөндү, «Махабат дастанындагы» көзү азиз Жалман карыяны ким билбейт? Болот аганын көзү өтсө да, анын жараткан образдары көрөрмандардын көз алдында өмүр бою калат. Актёр 3 жолу турмуш жаӊырткан. Анын...

j_abdrahmanov_kundoluk 0

Асыл адамдар: Жусуп Абдрахмановдун күндөлүгүнөн

Редакциядан: Жусуп Абдрахмановдун күндөлүгүнүн түп нуска кол жазмасы анын кызы Ленина Абдрахманованын колуна 1989- жылы тийген жана азыр да сакталып турат. Күндөлүк 1920- 1930- жылдары жазылганына карабастан, биздин замандаштарыбыздын кызыгуусун жаратып келет. Анткени бул жасалмасыз, ачык- айрым жазылган, бир адамдын күнүмдүк турмушу, өз элинин чыныгы патриотунун, Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башатында турган жетекчинин тагдыры....

Сүрөт КТРКнын сайтынан алынды 0

Жусуп Абдрахмановдун кызы Ленина: “Түшүмдө атам келди”

Жусуп Абдрахмановдун атына заты жарашкан Ленина аттуу кызы атасынын атын калыбына келтирүүгө, калың элге жайылтууга опол тоодой эмгек жасап келатат. Бүгүнкү күнү Ленина Юсуповна 80 жашка таяп калса да, кадимкидей калбаат. Көзү бир топ жылдан бери көрбөй калган, кулагы дагы катуу, бирок арыз- муңун айтканды жактыра бербейт. Күйөөсү көп жыл мурун кайтыш...

a_saspaev_m 0

Аман САСПАЕВ, жазуучу: «Байбичемдин улуксаты менен Гүлирага үйлөнгөм»

КРнын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жазуучу жана котормочу Аман Саспаев 86 жашка келсе да али чыгармачылык жигеринен тая элек. «Мен али күүлүү- күчтүүмүн, оюмда баптап- таптап жүргөн далай чыгармаларым бар. Жазуучулук тагдырга башымды сайып койгондон кийин калем шилтебеске аргам барбы?»деп калат кезиккенде. Чү дегенде эле: «Кытайдын кырма дарысы бар дешет го» десем,...

razzakov 0

Раззаковдун бир жанып, кайра өчкөн жылдызы

Быйыл Кыргызстанда мамлекеттик жана саясий ишмер Исхак Раззаковдун 105 жылдык мааракеси белгиленип жатат. Ал 1945-жылы Кыргыз ССР Министрлер кеңешинин төрагасы, 1950-жылдан 1961-жылга чейин Кыргызстан Компартиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы болгон. Ага чейин Өзбекстанда жогорку мамлекеттик кызматтарда иштеген. Исхак Раззаков кызматынан алынгандан кийин Москвага Мамлекеттик пландоо комитетине которулуп, ал жакта 69 жаш курагында...

nurbekov 0

Нурбеков — алгачкы диссидент, анык аристократ

Эрдик жана каармандык дегендин ар кандай түрлөрү бар го. Жоо жаракты шайланып, эл четинде, жоо бетинде жүрмөк бар — бул бир эрдик. Экинчи эрдик — ойдун, пикирдин эрдиги, баатырларча айтылган батыл сөздүн эрдиги. Биз сөз кылганы турган Кубанычбек Нурбековдун эрдиги — ошондой эрдиктердин биринен эле. Кыргыздан чыккан эң алгачкы диссидент, укук боюнча...

butanaev_m 0

В.Бутанаев: «Эне-Сай кыргыздары – түпкү тегибиз»

Виктор БУТАНАЕВ, Тарых илимдеринин доктору, профессор, хакас этнографы, КРнын илимине эмгек сиӊирген ишмер, РФнын тарых илимдеринин доктору Виктор (Астайбек) Яковлевич Бутанаев байыркы Эне-Сай кыргыздарын изилдеп, кыргыздар менен хакастардын түпкү теги бирдей экендигин баса белгилеп келет. Жоголуп бараткан хакас маданиятын кайра жандандырууда анын салымы зор. Аты орусча болгону менен, хакас улутундагы Бутанаевдин жүргөн-турганы,...

tekeler 0

Жанбосун мерген

Кыргыз эли илгертен эле аңчылыкка өзгөчө көңүл буруп келген эмеспи. Азыркы күндө да аңчылык менен жашап, аңчылык менен күн көрүп жүргөндөр кыргыз чөлкөмүндө аз эмес. Эмесе, азиз окурман, адыр-түздө ат ойнотуп, очок боюнда омоктуу кептен таштап, бабалардын бүйүр кызыткан өнөрүн кечээ жакынга чейин эле даңазалап келгендердин бири Кыдыраалы уулу Жанбосун мерген жөнүндө...

mamanov1 0

“Улут жүзү” фондунун жетекчиси, меценат Рустам МАМАНОВ: “Улуттук идеологиябыз санжыра- тарыхыбызда жатат”

- Мекенди сүйүү кайсы зарылчылыктан улам пайда болот деп ойлойсуз? — “Ата мекенге болгон сүйүү, бүтүндөй ааламга болгон сүйүү менен киндиктеш”- деп акылмандар бекер жеринен айтпаган чыгар. Мекенди сүйүү зарылчылыктан эмес, ата каны, эне сүтү менен берилүүчү ыйык сезим деп ойлойм. Кимдир бирөө кайсы бир зарылчылыктан улам Ата-Журтумду сүйөм десе, анда жаңылышат....

ishak_razzakov1 0

И.Раззаковдой даанышмандыктын үлгүсүн көрсөткөн жетекчилер кайда?

Кандайынан алганда да, Исхак Раззаковдой даанышмандыктын үлгүсүн көрсөткөн жетекчинин өмүр баяны, басып өткөн сыймыктуу жолу, мамлекетти башкаруу ишиндеги көп кырдуу таланты эгемендиктен кийинки, азыркы бийлик башындагыларга сабак болбой койбойт. Улуу Ата Мекендик согуштан кийинки бүлгүнгө, оор жоготууга учураган Кыргыз ССРинин өнөр жайын, айыл чарбасын, маданиятын, адабияты менен искусствосун кыска мөөнөттө кайра калыбына...

chokmorov777 0

Сүйөркул ЧОКМОРОВ: «Менин иним кандай адам эле?»

Адам акка моюн сунганда бейит башында турган адамдарга карап үй-бүлө мүчөлөрүнөн же урук-туугандарынан бири: — Кандай адам эле? – деген суроону таштайт. Маркумдун тирүүсүндө кетирген кемчилиги, жасаган күнөөлөрү болсо да жамы журт жапырт бир ооздон: — Жакшы адам эле! – деп жооп беришет. Анан ушуга улай: — Кимде карызы бар эле? –...

bartold 0

Академик В.В.Бартольд жана кыргыз тарыхы

Василий Владимирович Бартольд Санкт-Петербургдагы орусташкан немец үй-бүлөсүндө 1869-жылдын 3-ноябрында жарык дүйнөгө келген. Бартольддун ата теги Прибалтикада жашаган. Энесинин чоң атасы лютеран пастору катары Гамбургдан Россияга келип отурукташып калган. Болочок академиктин атасы биржа маклери болуп иштеп, үй-бүлөсүн жетиштүү деңгээлде камсыз кылган. Бардар турмуш В.В.Бартольдго гуманитардык билимдин көп тармактуу багыттарын, анын ичинде классикалык жана...

s_noktakunova1 0

Самара Токтакунова: Комузум жарым жылга чейин добуш чыгарган жок

Кыргыз СССРинин эмгек сиңирген артисти, СССРдин Эл артисти, «Даңк» медалынын ээси залкар комузчу Самара Токтакунованын буга чейинки басып өткөн жолу көп кызыктуу окуяларга бай. — Сиздин чыгармачылыктын чыйыр жолунда жүргөнүңүзгө канча жыл болду? — Быйыл комузду колума кармап, чыгармачылыкта жүргөнүмө элүү жылдын жүзү болду. Ушул аралыкта беш континенттин төртөөнү кыдырдык окшойт. Эң...

k_dikambaev 0

Акылгөй жетекчи, таланттуу уюштуруучу

Быйыл республикабызда көрүнүктүү мамлекеттик ишмер, Кыргызстандын биринчи Тышкы иштер министри Казы Дикамбаевдин 100 жылдыгы бир катар иш-чаралар менен белгиленмекчи. Төмөндө мамлекеттик жетекчинин эң оор жылдардагы ишмердиги назарыңыздарда. ХХ кылым кыргыз эли үчүн пассионардуулук мезгили болуп калды. 1916-жылдагы көтөрүлүштө, кийин 30-жылдарда өзүнүн чыгаан уулдарынан айрылуу кайгысын тарткан эл Улуу Ата Мекендик согуштун бүткүл...

abramzon 0

Абрамзон «Кыргыздар» үчүн сындалганда…

Туура 40 жыл мурда “Советская Киргизия” гезитинде санктпетербургдук окумуштуу Абрамзондун илимий китебин сындаган көлөмдүү сын макала чыгат. 1973-жылы 28-февралда “Советская Киргизия” гезитинде «Оценивать прошлое с партийных позиций» (о некоторых ошибках в освещении истории и этнографии киргизского народа) (“Өткөндү партиялык өңүттөн баалоо» (кыргыз элинин тарыхын жана этнографиясын чагылдыруудагы кээ бир жаңылыштыктар тууралуу) деген...

t_kasymbekov 0

Төлөгөн Касымбеков: «Ойлоп көрсөм, мен бир эле китепти, заман тууралуу китеп жазыпмын»

Кыргыз элинин тарыхындагы ары кайгылуу, карама-каршылыктуу оор учурлар кыргыз эл жазуучусу Төлөгөн Касымбековдун “Сынган кылыч”, “Баскын”, “Чапкын”, “Келкел” романдарында бийик көркөмдүктө сүрөттөлгөн. Жазуучу мурда жарыяланган романдарын коммунисттик цензура тушунда кирбей калган айрым эпизоддорду кошуп, кайра жаңылап жазып чыкты. Көркөм сөздүн айтылуу чебери «Азаттык» радиосунун Бишкектеги бюросуна кенен маек куруп берди. — Төлөгөн...

karamoldo_orozov 0

Карамолдо Орозов

Кыргыздын алп комузчусу Комузчулардан таптакыр башкача. Башкачалыгы-ар бир күүсү өзүнчө бир тең эч бир комузчу жетпейт, тең келбейт. Күүлөрүндө кыргыз элинин өткөндөгү турмушу, кайгысы, күйүтү, кубанычы, меймандостугу жана башка жактары баяндалган. Биз поэзиядагы турмушка терең кирүү жагынан Токтогулга жете албай жаткан сыяктуу эле, композиторлор дагы азыркы турмушка музыкасы менен терең кирүү жагынан...