Tag: Инсан

Абрамзон «Кыргыздар» үчүн сындалганда…

Туура 40 жыл мурда “Советская Киргизия” гезитинде санктпетербургдук окумуштуу Абрамзондун илимий китебин сындаган көлөмдүү сын макала чыгат. 1973-жылы 28-февралда “Советская Киргизия” гезитинде «Оценивать прошлое с партийных позиций» (о некоторых ошибках в освещении истории и этнографии киргизского народа) (“Өткөндү партиялык өңүттөн баалоо» (кыргыз элинин тарыхын жана этнографиясын чагылдыруудагы кээ бир жаңылыштыктар тууралуу) деген макала чыгат. Кыргыз




Төлөгөн Касымбеков: «Ойлоп көрсөм, мен бир эле китепти, заман тууралуу китеп жазыпмын»

Кыргыз элинин тарыхындагы ары кайгылуу, карама-каршылыктуу оор учурлар кыргыз эл жазуучусу Төлөгөн Касымбековдун “Сынган кылыч”, “Баскын”, “Чапкын”, “Келкел” романдарында бийик көркөмдүктө сүрөттөлгөн. Жазуучу мурда жарыяланган романдарын коммунисттик цензура тушунда кирбей калган айрым эпизоддорду кошуп, кайра жаңылап жазып чыкты. Көркөм сөздүн айтылуу чебери «Азаттык» радиосунун Бишкектеги бюросуна кенен маек куруп берди. — Төлөгөн аба, оболу чыгармачылыгыңыз




Карамолдо Орозов

Кыргыздын алп комузчусу Комузчулардан таптакыр башкача. Башкачалыгы-ар бир күүсү өзүнчө бир тең эч бир комузчу жетпейт, тең келбейт. Күүлөрүндө кыргыз элинин өткөндөгү турмушу, кайгысы, күйүтү, кубанычы, меймандостугу жана башка жактары баяндалган. Биз поэзиядагы турмушка терең кирүү жагынан Токтогулга жете албай жаткан сыяктуу эле, композиторлор дагы азыркы турмушка музыкасы менен терең кирүү жагынан али Карамолдого жетише




Биринчи жетекчи

Кыргызстандын туңгуч жетекчиси Иманалы Айдарбеков атындагы тарыхый- маданий борбор курулмакчы. Бул тууралуу И.Айдарбеков атындагы коомдук фонддун президенти, медицина илимдеринин доктору Зифаргүл Айдарбекова көрүнүктүү мамлекеттик ишмердин 130 жылдыгына арналган маалымат жыйынында билдирди. Анын айтуусунда, фонд өлкөбүздө азырынча болбогон, абдан ири социалдык- маданий, тарыхый борбор курууну болжоп жатат. Буга чейин Бишкекте И.Айдарбековдун эстелиги ачылган. Маалымат жыйынында Жогорку




Абдырахман палбан баяны

…CCCРдын аскер бөлүктөрүнүн бирине келип жаңыдан кызмат өтөй баштаган азият жоокердин эртели кеч сереңдеп өзү жалгыз чуркап, турникке тартынып, кара терге түшө тынбай машыгып жүргөнүн көптөн бери байкап жүргөн офицер бир жолу кечинде кошо чуркашып анан эс алып турушканда тийиштик кылып: «Воин, как насчет борьбы? Не хочешь со мной побороться?» деп калбаспы сынамакка. Кең далылуу,




Замир Эралиев: Cүймөнкул Чокморов адамдын асылы эле

Союз учурунда дөө-шаа актерлор менен иштешип калган белгилүү режиссер Замир Эралиев менен белгилүү адамдардын кызыктуу тагдырлары тууралуу маек куруп келебиз. Бүгүн кыргыздын дагы бир залкары Сүймөнкул Чокморов тууралуу сөз кылмакчыбыз. Сγймѳнкул менен алгачкы жолугушуу 1970-жылдар эле мен Москвадан жаңы кайтып келгем. Ошол учурда «Ысык-Көлдүн кызгалдактары» фильми тартылып жаткан учур экен. Бул фильмге менин жеңем Гүлсүн




Жусуп Абдрахмановдун махабаты

(Бул макала белгилүү мамлекеттик ишмер Жусуп Абдрахмановдун Күндөлүгүндөгү маалыматтарга негизделип, анын жеке турмушундагы айрым эпизоддорду чагылдырат) Жусуп Абдрахманов өткөн кылымдын 20 – 30 — жылдарындагы Кыргызстандын көрүнүктүү саясий жана мамлекеттик ишмери. Ал, кыргыз улуттук советтик мамлекеттүүлүгүнүн башатында туруп, анын калыптанышына жана өнүгүшүнө зор салым кошкон тарыхый инсан. Жусуп өз замандаштарынан бийик интеллектуалы, жогорку профессионалдык даярдыгы,




«Эки кыргыз жөнүндө англисче китеп жазам»

Жефф Лили 2007-жылга чейин үч жыл Эл аралык республикалык институттун Кыргызстандагы өкүлү болуп иштеген. Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары, өмүр баянын изилдеп, маалымат топтоп жүрүп, көп жылдар “Азаттык” радиосунда иштеген Азамат Алтайдын баскан жолуна да кызыгып калат. “Азаттык»: Чыңгыз Айтматов менен Азамат Алтай тууралуу китеп жазуу идеясы эмнеден башталды? Жефф Лили: Эң башында мен Чыңгыз Айтматовдун өмүр




Узакбай Абдукаимов жана Турдубүбү Тыныстанова: машакаттуу махабат

Узакбай Абдукаимов, атактуу “Майдан” романынын автору, А.С. Пушкиндин эң мыкты котормочусу, акын жана драматург, 1941-45-жылдардагы кан майдандын катышуучусу 50 жылдай башта каза тапса да, ар качандан бир качан кыргыз окурмандарын таң калтырып келет. Маселен, аз жазса да, саз жазганы менен. Айрыкча кыргыз прозасындагы убагында бааланбай, кийин гана такталган маанилүү ачылгалары менен. Сыңар гана роман жазса да,




Кош, Алым агай

24-июлда Алым Токтомушев агайдан айрылып калдык. Эч ким күткөн эмес эле. 67 жаш азыр жашпы? Алым агай кайсы гана жаатта эмгектенбесин баардыгында майын чыгара иштеген киши эле. Журналистика десең журналистикада, адабият десең адабиятта. Агайга мен катуу таңгалат элем. Токтоолукту, акыл калчап жазууну талап кылган аналитикалык жанр менен чектөөнү билбеген, негизинен эмоция менен жашаган поэзияны бирдей




Мусаев Манасбек, оператор: «Мен тарткан ар бир кино мага жагат”

–Балалык өзүнчө аалам эмеспи. Ошол ааламга көз чаптырып кетсеңиз? –Менин бала чагым Кочкордо өттү. Онунчу класска чейин таятамдар менен бирге жашап, биринчи классты Кочкордо окудум, төртүнчү класстан онунчу класска чейин Беловодский деген айылда №2 мектепте окуп калдым. Онунчу класста окуп жүргөндө таенем кайтыш болуп, таятам экөөбүз калдык. Кыйынчылыктар болгондуктан  таятам “Баягы эжеңдикине бар, онунчу классты




Мамлекет унуткан Казы Дыйканбаев

2013-жылы мамлекеттик белгилүү ишмер, Кыргызстандын алгачкы тышкы иштер министри Казы Дыйканбаев 100 жашка толду. Менин тууганым же жакын адамым болбосо да массалык маалымат каражаттары аркылуу байма-бай коңгуроо кагып, бул ишмердин юбилейи белгиленбей, эстелиги коюлбай калганын коомчулукка кабардар кылганым менен өлкө жетекчилери чиркей чаккандай да кайдыгер болуп коюшту. Бул жагдай өкмөттүн көз жаздымында кала берип, быйылкы




Макей ава

Макей ава кез-кезде редакцияга келип, ал-акыбалымды сурап, мага өзүнүн карыялык кеңешин айтып, менин жанымда кыйлага отуруп, азыркы мезгилдеги адабияттын кейиштүү абалы, учур, эне тил, өнөр, ата журт, биримдик, ыйман, инабаттуу инсандар, залкар акындар, элин коргоп жоо сайган баатырлар жөнүндө кеп салып, көздөн кар учуп турган учурда көңүлдү көтөрүп, илхамды күү ыргагын черттирип кете турган. Айтор,




“Буканын сүтүн” ичирген

Эгерде көзү тирүү болгондо Дооронбек Садырбаев быйыл 13- февралда 75 жашка чыкмак. Ал тууралуу көп эле сөздөр айтылды, бир топ макалалар жазылды. Бирок, анын мүнөзүн, жан дүйнөсүн толук ачып берген, жасаган иштерин толук чагылдырган чыгарма жазыла элек, дегеле Докемдин нагыз кимдиги алигиче толук ачыла элек. Бул өңүттө дагы көптөгөн изилдөөлөрдү, талдоолорду жүргүзүү талап кылынат. Доке,




Каныбек Иманалиев, Жогорку Кеңештин депутаты: «Шекспирден бери 450 жыл өттү бирок адам ыйманы өзгөргөн жок»

- Алгач философиялык суроодон баштайынчы. Адам бул дүйнөгө жыпжылаңач келип эле анан бирөө Шайлообекке окшогон мыкты акын болот экен, бирөө Көлбаевге окшогон криминал болот экен, дагы бирөө сага окшогон мыкты саясатчы болот экен. Эмнеге ушундай? — Уильям Шекспирди кайталап окуп жатам, улуу жазуучунун бул дүйнөгө келип кеткенине 450 жылдай болуптур. Ошондо деле чыккынчылык, ошондо деле




Жамал Сейдакматова, КРнын Эл артисти:«ОКУУМДУ ТАШТАП, АРТИСТ БОЛОМ ДЕП КЕТИП КАЛГАМ»

Жамал Сейдакматова деген ысымды тааныбаган кыргыз болбосо керек. Анын актрисалык жолу, атактуулукка кантип жеткени элге да кызык. Актрисаны жакшы билгендер анын аяр, акылдуу, керек кезде амалкөй да экенин айтып беришти. Анда Жамал Сейдакматова кесиптештеринин көзү менен… «ЭРТЕҢ МЕНЕН ЧУРКАП, ЙОГА МЕНЕН МАШЫГАМ» -Мен атамдын алтынчы аялынын тун кызымын. Беш аялынан бала көрбөй жүрүп мени көрүптүр.




Сахнадан табышкан эгиз жүрөк

Кыргыз республикасынын эл артисттери Сатыбалды Далбаев менен Мираида Далбаеванын сахнада жүргөнүнө 60 жылга чукулдады. Көркөм өнөр жаатында, өзгөчө театр чөйрөсүндө таланттуу жубайлардын бийик даражага жетип, ошол эле маалда үй-бүлө очогун бузбай сактап калгандары чанда. Мына ошондой түгөйлөрдүн бири Кыргыз Республикасынын Эл артисттери, Мамлекеттик Токтогул сыйлыгынын лауреаты Сатыбалды Далбаев менен Мираида Далбаева. Эки талант кенедейинен эле




“Жылкычы бозой” селкисиз калды

“Жылкычы бозойду” боздоткон Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, 91 жашында дүйнө салган Гүлчехра Валиулинанын сөөгү жекшембиде жерге берилди. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Гүлчехра Валиулина 1940-жылы 17 жашында ата-энеси менен Кыргызстанга көчүп келген. Кичинекей чагынан ыр-бийге жакын, табийгатынан таланттуу кыз көп өтпөй филармонияга кызматка орношот. Карамолдо Орозов атындагыт эл аспаптар оркестринин коштоосунда Гүлчехра Валиулина кыргыз,




Айтурган Темирова: Менден мыкты балерина чыкмак

Жакында айтылуу актриса Казакстан президентинин «Достук» орденин алыптыр. «Кыргыз керемети» аталган кинотасмаларда мыкты ролдорду жараткан КР эл артисти Айтурган ТЕМИРОВА он жылдан бери Чехияда жолдошу Павел менен жашап жатат. Жакында айтылуу актриса Казакстан президентинин «Достук» орденин алыптыр. Чехиядан Кыргызстанга келгенде маек куруп берди. — Айтурган айым, сыйлыгыңыз кут болсун, орденди кантип алып калдыңыз? — 10-декабрда




Эгемберди Чалабаев: Көпчүлүк бизди ылайбайт деп ойлойт, бирок, биз көп ыйлайбыз

Баш сөзү жок башталган маек Эгемберди Чалабаев 1960-жылы Ош облусунун Кароол деген айылында туулган. Мектепти айактаган соң Алматыдагы Мамлекеттик театралдык көркөм институтунун «Театр жана кино актеру» бөлүмүн аяктап, жогорку кесибине ээ болгон. Эгемберди ага «Тунгуч» театрында көп жыл эмгектенди. Баш аягы актер кыргыз кино жана театр сүйүүчүлөрү үчүн 40ка чукул рол жаратып У.Шекспирдин, А.Курасаванын, Б.Жакиевдин,